२. पावस 

Summary 

मे म्हयनो सोंपत आयला आनी घरांत-भायर खूप उबेळ (heat) जाता. लोक पावसाची ओड लावन बसल्यात. आंगांतल्यान घामाच्यो पांवळ्यो गळटात. थोडो जरी वारो आयलो तरी बरे दिसता. इतल्यांत थंड वारें सुटता, मळबांत काळीं कुपां येतात आनी लोक खोशी जातात. पावस सुरू जातकच म्हातारी-कोतारी देवाचें नांव घेतात. घरामुखार उदक साठून तळें कशें जाता. भुरगीं आंगणांत नाचतात आनी कागदाचीं व्हडीं करून उदकांत सोडतात. पावसांत भिजिल्ल्या एका कावळ्याक पळोवन भुरग्यांक ताची काकुळट येता.  "पावसा पावसा यो रे यो" म्हणत भुरगीं पावसाक येवकार दितात. मातयेचो ओड वास सगळीकडेन पातळटा. पावस जोरांत येवपाक लागता आनी नेटान वारो व्हांवता. माडां-झाडां मोडून पडटात काय अशें दिसता. वीज लखलखता आनी गडगडटा तेन्ना जाणर्टी मनशां घाबरतात (कांचवेतात) आनी भुरगीं भियेवन घरांत वतात. पावस थांबतकच व्हाळ-व्हाळयो मंदावतात. तानिल्ली धर्तरी पावसाचें उदक पियेवन धादोस (satisfied) जाता. झाडां-पेडां न्हावन-धुवन नितळ जातात. सवणीं झाडांचेर येवन पांखां फडफडावन आंग सुकोवंक लागतात. गिमाची दगदग उणी जाता आनी सगळीं सुखी जातात.

As May month ends, the heat is unbearable and people are sweating profusely, eagerly waiting for the rain. Even a small breeze feels like a relief. Suddenly, cool winds blow, dark clouds gather, and everyone feels happy knowing the monsoon is near. When the rain starts, the elderly begin to pray and take God's name. The yard fills with water like a small pond. Children dance with joy and sail paper boats. They feel deep pity for a poor crow they see shivering and drenched in the downpour. Children sing songs to welcome the rain. The sweet scent of wet earth fills the air. The rain turns into a heavy downpour with strong winds that make the coconut trees sway violently. When lightning flashes and thunder roars, the elders get anxious and worried, and the children pull back in fear. Once the rain stops, the rushing streams slow down. The thirsty earth is finally satisfied after "drinking" the rainwater. Trees look clean and fresh. Birds return to the branches, flapping their wings to dry themselves. The tiring summer heat vanishes, and everyone feels refreshed.

नवी उतरां आनी अर्थ :

पारखप - सारकें बरें समजून घेवप, वळखप - To recognize or perceive clearly

विजुबाय - मळबांत लकलकपी वीज - Lightning flashing in the sky

कांचवेता - भियेता / अस्वस्थ जाता - To get anxious or frightened

उपाट - खूब - Plenty / A lot

चुरचुरप- काकुळट करप - To feel deep pity or compassion

रखरखत्या - खर वोताच्या, भगभगत्या - Scorching or blazing (heat)

दगदग - त्रास - Hardship, fatigue, or trouble

वाकप्रचार :

१. जिवाक सू जावप - (जिवाक बरें दिसप)

• वाक्य: मे म्हयन्याच्या खर वोतांत जेन्ना थंड वारो सुटता, तेन्ना मनशाच्या जिवाक सू SS जाता.

• English: To feel a sense of relief or comfort.

२. सांवार येवप - (भार येवप, अवसर येवप)

• वाक्य: पावसाच्या नेटान व्हांवपी वाऱ्याक लागून रानांतल्या झाडांचेर जणुं सांवार आयिल्लेवरी दिसता.

• English: To be possessed by a force or to sway with intense energy.

३. आंग काडप - (भियेवप)

• वाक्य: जेन्ना मळबांत गडगड जावन वीज लखलखली, तेन्ना भुरगीं भियेवन आंग काडूंक लागलीं.

• English: To shrink back or withdraw due to fear.

४. दोळे लावप - (वाट पळोवप)

• वाक्य: सगळी धर्तरी आनी शेतकामती पावसाच्या येण्याकडेन दोळे लावन बसल्यात.

• English: To wait very eagerly or expectantly for something.

प्रस्न :
अ) सकयल दिल्ल्या दरेका प्रस्नाची जाप सुमार ८ ते १० उतरांनी बरयात.

१. जिवाक सू SS केन्ना दिसता?

• जाप: मे म्हयन्याच्या उबेळांत (heat) मातलो जरी वारो आयलो तरी जिवाक सू SS दिसता.

• English: One feels relieved and refreshed when even a tiny breeze blows during the intense heat of May.

२. मातयेचो वास केन्ना पातळटा?

• जाप: पावस पडूंक लागतकच सुकी भूंय भिजता आनी जळामळा मातयेचो ओड वास पातळटा.

• English: The scent of the earth spreads everywhere as soon as the rain starts falling and the dry ground gets wet.

३. वाऱ्याक लागून घरामुखावयलो माड कसो दिसता?

• जाप: वाऱ्याक लागून माड इतलो हालता की तो आत्तां पडटलो काय अशें दिसता.

• English: Due to the strong wind, the coconut tree in front of the house sways so much that it looks like it might fall.

४. म्हातारी-कोतारी केन्ना देवाचें नांव घेवंक लागतात?

• जाप: जेन्ना मळबांत काळीं कुपां एकठावतात आनी पावस येतलो हे समजता, तेन्ना म्हातारी-कोतारी देवाचें नांव घेतात.

• English: When dark clouds gather in the sky and it's clear that the rain is coming, the elderly begin to take God's name.

५. भुरग्यांक कावळ्याची काकुळट कित्याक दिसता?

• जाप: पावसांत एक कावळो चिप्प भिजिल्लो आसता, ताका पळोवन भुरग्यांक ताची काकुळट दिसता.

• English: The children feel pity for the crow because they see it completely drenched and shivering in the rain.

आ) सकयल दिल्ल्या दरेका प्रस्नाची जापसुमार ४० ते ४५ उतरांनी बरयात.

१. पावस येता हे लोक कशे पारखितात?

• जाप: मे म्हयनो सोंपत आयल्यार लोक पावसाची वाट पळयतात. जेन्ना अचकीत थंड वारें व्हांवपाक लागता आनी मळबांत पावसाचीं काळीं कुपां एकठावतात, तेन्ना आतां पावस येतलो हें लोक पारखितात. हें पळोवन लोकांक खोशी जाता आनी भुरगीं आंगणांत येवन नाचपाक लागतात.

• English: People recognize the coming of rain when, after the long heat of May, a sudden cool breeze begins to blow. They see dark clouds gathering thick in the sky. Realizing the monsoon is about to arrive, everyone feels joyful, and children rush into the yard to dance.

२. पावस पडिल्ल्यान घरामुखावयलें आंगण आनी रस्तो हाची कितें दशा जाल्या?

• जाप: पावस पडिल्ल्यान घरामुखावयलें आंगण एका ल्हान तळ्यावरी भरता. रस्ते उदकाचे लोट व्हांवपाक लागतात. ह्या उदकांत पावसाचे थेंबे झडटात ते पळोवपाक मजा दिसता. भुरगीं ह्या साठिल्ल्या उदकांत कागदाचीं व्हडीं करून सोडतात.

• English: Due to the rain, the front yard of the house fills up like a small pond. On the roads, large streams of water begin to flow. It is a joy to watch the raindrops splashing into this water. Children take advantage of the flooded yard to sail their handmade paper boats.

३. पावस थांबलेउपरांत कितें दिसूंक लागता?

• जाप: पावस थांबतकच व्हाळ-व्हाळयो मंदावतात. धर्तरी पावसाचें उदक पियेवन धादोस जाता. झाडां-पेडां न्हावन-धुवन निवळ आनी पाचवीं-चार दिसतात. सवणीं परतून झाडांचेर येतात आनी आपलीं पांखां फडफडावन आंग सुकोवंक लागतात. गिमाची दगदग उणी जाता.

• English: After the rain stops, the rushing streams slow down. The earth looks satisfied after absorbing the water. Trees and plants appear clean, fresh, and vibrant green as if they’ve had a bath. Birds return to the branches, flapping their wings to dry themselves, and the scorching summer heat finally subsides.